ارزیابی کیفی تناسب اراضی برای کشت گندم در منطقه اقبالیه قزوین

نویسندگان

1 کارشناس/ مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی قزوین

2 استاد/ دانشگاه آزاد کرج

3 رییس مرکز/ مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی قزوین

چکیده

اهمیت خاک به‌عنوان اساسی‌ترین منبع تولید مواد غذایی و حفظ بقای جامعه بشری هرروز بیشتر از روز پیش شناخته‌شده است و باعث می‌گردد تا بامطالعه و شناخت دقیق‌تر خصوصیات مختلف آن در جهت استفاده بهتر و مناسب‌تر گام برداریم. شناخت دقیق خاک و خصوصیات وابسته آن در رشد گیاه مؤثر است. گندم یکی از محصولات استراتژیک کشور می‌باشد که تاکنون در منطقه اقبالیه ارزیابی کیفی به‌تناسب اراضی برای آن انجام‌نشده است. به‌منظور ارزیابی کیفی تناسب اراضی برای محصول گندم تحقیقی در منطقه اقبالیه قزوین صورت پذیرفت. این منطقه دارای رژیم رطوبتی زریک و رژیم حرارتی ترمیک است. جهت بررسی این خاک‌ها از نقشه توپوگرافی با مقیاس 1:50000 استفاده گردید و هشت پروفیل در این اراضی حفر گردید. سپس در عمق‌های مختلف نمونه‌برداری خاک انجام و خصوصیاتی نظیر رنگ خاک، تعداد ریشه در 100 سانتی‌متر مربع، وجود درز و شکاف، مقدار سنگریزه و وجود آهک تعیین و به آزمایشگاه ارسال گردید. در آزمایشگاه صفات فیزیکی و شیمیایی شامل pH، شوری، کربنات کلسیم، بافت، نسبت جذب سدیم، مواد آلی، فسفر و پتاسیم اندازه‌گیری گردید. ارزیابی کیفی تناسب اراضی برای محصول گندم با توجه به صفات خاکی و اقلیمی انجام شد. بعد از پردازش آن به سه روش محدودیت ساده، تعداد و شدت محدودیت و پارامتریک تناسب کیفی برای گندم تهیه و نقشه‌ی آن ترسیم گردید. نتایج نشان داد که ارزیابی کیفی تناسب اراضی برای کلاس تناسب اراضی گندم در کلاس‌های S1 (مناسب) و S2 (نسبتاً مناسب) قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


1- ایوبی ش، جلالیان ا، (1385)، ارزیابی اراضی (کاربردهای کشاورزی و منابع طبیعی). انتشارات دانشگاه صنعتی اصفهان. ص 387.

2- بنایی م.ح، (1377)، نقشه رژیم رطوبتی و حرارتی خاک‌های ایران به مقیاس 1:250000 مؤسسه تحقیقات خاک و آب، تهران،. ایران.

3- بنی نعمه ج، (1382)، ارزیابی کیفی و کمی تناسب اراضی منطقه شهید چمران اهواز با استفاده از GIS. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات اهواز.

4-دماوندی ع، مسیح آبادی م.ح، تکاسی م، (1384)، ارزیابی کیفی تناسب اراضی بر روی محصول چغندرقند در منطقه خدابنده استان زنجان. خلاصه مقالات نهمین کنگره علوم خاک، تهران.ص 419-421

5-شهبازی ف، جعفرزاده ع، (1383)، ارزیابی کیفی تناسب اراضی شرکت تعاونی تولید خوشه مهر بناب برای محصولات زراعی گندم، جو، یونجه، پیاز، چغندرقند و ذرت. دانش کشاورزی. جلد 14. شماره 4. ص 69-86.

6-عباس لو ح، فاضلی س، ابطحی ع، (1386)، ارزیابی کیفی تناسب اراضی برای محصولات زراعی مهم منطقه استهبان در استان فارس. مجموعه مقالات نهمین کنگره علوم خاک ایران. کرج.

7-گیوی ج، (1376)، ارزیابی کیفی تناسب اراضی و باغی موسسه تحقیقات خاک و آب. نشریه فنی ص 100-1015.    

8- FAO (1976) A framawork. For land evaluation. FAO. Soils Bulletin. No 32, Rome Italy. 72pp.

9- Sys C.E, Van R,  Debaveye J (1991) Land evaluation. Part: Crop requirements. General administration for Development Cooperation, Agric. Pub. No: 7, Brussels, Belgium. 199 pp.