بررسی کارایی فنی واحدهای گلخانهای استان البرز

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد/ گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی کرج

2 دانشیار/ گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی کرج

چکیده

ساوجبلاغ یکی از مهم‌ترین قطب‌های تولید محصولات گلخانه‌ای در استان البرز می‌باشد که توت‌فرنگی یکی از محصولات اصلی گلخانه‌ای این منطقه محسوب می‌گردد که با توجه به زمان برداشت و سطح کیفیت آن دارای مطلوبیت زیادی در بین مردم کشورمان می‌باشد. این پژوهش به دنبال بررسی کارایی فنی واحدهای گلخانه‌ای تولید توت فرنگی در این شهرستان می‌باشد. در این مطالعه اطلاعات 65 واحد گلخانه‌ای جمع‌آوری گردید. اطلاعات لازم در خصوص مشخصات مدیر واحد گلخانه‌ای، نحوه فعالیت واحد گلخانه‌ای‌، نحوه خرید و فروش توت فرنگی، جایگاه گلخانه، نهاده‌های مصرفی، پرسنل و تولیدات بوده است. به منظور برآورد کارایی فنی گلخانه­ها نخست دو تابع تولید یکی به شکل کاب- داگلاس (نماینده توابع انعطاف ناپذیر‌) و دیگری به شکل ترانسلوگ (‌نماینده توابع انعطاف­پذیر‌) برآورد شده است. ‌میانگین کارایی فنی بهره‌برداران در استان البرز 79/0 برآورد گردید. حداقل و حداکثر کارایی فنی تولیدکنندگان به ترتیب 54/0 و 967/0 محاسبه شده است که نشان از وجود اختلاف بین حداقل و حداکثر کارایی فنی تولید‌کنندگان دارد. بررسی یافته‌های حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که عوامل و محدودیت‌های مختلف اقتصادی، زیربنایی، اقلیمی، فنی، حمایت‌های دولتی و قوانین و مقررات اداری در توسعة کشت‌های گلخانه‌ای تأثیرگذار هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


1-   بریم نژاد، و . 1385. عوامل مؤثر بر کارایی فنی گندم کاران استان قم (با استفاده از مدل ترکیبی مرزی تصادفی و تحلیل مسیر). مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال چهاردهم، شماره 53 ، ص38- 23.

2-   دانشور، و. علوی، ن .1386. بررسی عوامل موثر بر کارایی فنی گلخانه‌داران خیار کار مطالعه موردی در شهرستان جیرفت , ششمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی.

3-   رضایی، ج و توکلی بغداد‌آباد ، م. ر .1387‌. ارزیابی کارایی مصرف آب در بخش کشاورزی استان‌های کشور با استفاده از مدل برنامه‌ریزی ریاضی(مطالعه موردی گندم آبی)‌، سومین کنفرانس مدیریت منابع آب.

4-     سیدان، س. م. 1383. بررسی عوامل مؤثر بر عدم کارایی فنی بهره‌برداران. سیرکار: مطالعه موردی در استان همدان. پژوهش و سازندگی. شماره 64.

5-   سیدان، س. م . 1384. بررسی کارایی فنی چغندرکار و عوامل مؤثر بر افت آن ( مطالعه موردی در استان همدان)، دو فصلنامه. چغندر قند، جلد 21 ، شماره 2، صص 137 تا 15.

6-   شعبانی، ز. رفیعی، ش و مبلی، ح. 1389. بررسی مدیریت مصرف انرژی در گلخانه گل میخک با استفاده از تحلیل پوششی داده‌ها شهرستان محلات استان مرکزی و تعیین واحدهای کارا و ناکارا، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی دانشگاه تهران.

7-   شفیعی، ل. جواهری، م. ع. پورجوپاری، ز.  1385. تعیین کارایی فنی‌، تخصصی و اقتصادی چغندر کاران شهرستان بردسیر. دو فصلنامه چغندر ، جلد22‌، شماره 2 ، پیایی 44‌، صفحه 109 تا 121.

8-   عبدالهی، ب. راحلی، ح. تقی‌زاده، م، کسرانی، م و نجف لو، ب. 1389. اندازه‌گیری کارایی فنی و عوامل مؤثر بر آن در تولید خیار گلخانه‌ای (مطالعه‌ای موردی استان آذربایجان شرقی)، مجله علمی پژوهشی علوم کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، سال چهارم، شماره14 ، ص 90-81.

9-   علیرضایی، م. ر .عبدالله زاده، غ.  و رجبی، م. 1386‌. تحلیل تفاوت‌های منطقه‌ای در  بهره‌وری بخش کشاورزی با رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها، ششمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران.

10- غجه بیگ، ف . 1388. توسعه یک سیستم تصمیم یار مدیریت مصرف انرژی در گلخانه‌های سبزی و صیفی، پایان نامه کارشناسی ارشد گروه مکانیک ماشین‌های کشاورزی دانشگاه تهران.

11- فریادرس، و. چیذری، ا. مرادی، ا. 1381. اندازه‌گیری و مقایسة کارایی پنبه‌کاران ایران، مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال دهم، شماره 40، ص 89 تا 101.

12- مهرابی بشرآبادی. ح .1386. بررسی کارایی فنی و نسبت شکاف تکنولوژیکی در تولید سبزی و صیفی گلخانه‌ای فضای باز در استان کرمان، فصلنامة اقتصاد  و کشاورزی، شماره 1، ص 62- 47.

13- موسوی، س. ح و خلیلیان، ص. 1384. بررسی عوامل اثرگذار بر کارایی فنی تولید گندم، مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال سیزدهم، شماره 52‌، ص 60-45.

14- نصیری، س. م . 1387. تأثیر کاهش واحدهای تصمیم‌سازی و ورودی‌های انرژی بر نسبت انرژی‌، انرژی ویژه کارایی زارعان‌، پنجمین کنگرة ملی مهندسی ماشین‌های کشاورزی و مکانیزاسیون.

15-   Battese GE, Malik SJ and Gill MA. 1996. An Investigation ofProduction of Wheat Farmers in four Districts of Pakistan.Journal of Agricultural Economics, 47

16-   Bravo-Ureta, B.E. and R.E. Evenson. 1994. Efficiency in agricultural production: the case of peasant farmers in Eastern Paraguay,Agricultural Economics, Vol. 10, No. 1 PP 27-37.

17-   Dawson, P. J. and J. Lingard. 1989. Measuring farm efficiency over time on Philipine rice farms, Journal of Agricultural Economics, Vol. 40, No. 2, PP 168-177.

18-   Lopes F. 2008. Technical Efficiency in Portuguese Dairy Farms.82nd Annual Conference of the Agricultural Economics SocietyRoyal Agricultural College.

19-   Parikh A and Shah K. 1994. Measurement of Technical Efficiency in the Northwest Frontier Province of Pakistan .Journal of Agricultural Economics. 45: 38-132.