بررسی سازگاری و پایداری عملکرد ارقام گاو دانه یا ماشک (Vicia ervilia) در شرایط دیم

نویسنده

مربی/ مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی قزوین

چکیده

به منظور بررسی سازگاری و پایداری عملکرد بیوماس و دانه ارقام و لاین­های گاودانه یا ماشک (V.erviliaاین آزمایش در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی با 9 رقم در ایستگاه‌های مراغه و اردبیل به مدت دو سال (در کشت بهاره) اجرا شد. جهت بررسی یکنواختی واریانس اشتباهات آزمایشی در دو مکان از آزمون f ماکس هارتلی استفاده گردید و نتیجه نشان داد که اشتباهات آزمایشی در دو مکان مراغه و اردبیل همگن می‌باشد. از این رو داده‌های حاصل از دو مکان مراغه و اردبیل در پایان سال دوم تجزیه مرکب شد (2 سال و 2 مکان). برای تعیین ارقام پایدار نیز از روش ضریب تغییرات محیطی CV) محیطی) استفاده شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس مرکب (2 سال و 2 مکان) برای عملکرد بیولوژیکی نشان داد که اختلاف عملکرد بین ارقام معنی دار نبود ولی اثر متقابل سال × مکان × رقم، از نظر آماری در سطح 5% معنی­دار بود. بر طبق نتایج از نظر عملکرد بیولوژیکی ارقام شماره 8، 9 و 7 به ترتیب با 09/2، 934/1 و 824/1 تن در هکتار برتر از سایر ارقام بودند، ولی رقم شماره 7 از نظر پایداری عملکرد مناسب‏تر، از نظر رسیدگی زودرس‏تر و از نظر ارتفاع بوته برتر از سایر ارقام (حتی 8 و 9) بود و جهت کشت بهاره در مناطق مورد بررسی و احیاناً مناطق مشابه معرفی می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


1-     خواجه پور، م. 1373. اصول و مبانی زراعت. انتشارات دانشگاه صنعتی اصفهان.

2-   عسگریان، ا. 1367. بررسی سازگاری ماشک گل خوشه‌ای در کهگیلویه و بویراحمد. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران.

3-     فرج الهی، ا و اکبر نیا، ا. 1373. زراعت ماشک. انتشارات موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع. شماره 102-1373.

4-     فخر واعظی، ع. 1378 الی 1380. نتایج تحقیقات گیاهان علوفه ای دیم. موسسه تحقیقات کشاورزی دیم.

5-   فرانسیس، م. 1371. اصول زراعت و انتخاب گونه و ارقام مناسب یونجه‌های یک ساله در مراتع و مناطق دیم ایران. مترجمین (عباسعلی سندگل و بهروز ملک پور). انتشارات موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع.

6-     کریمی، ه. 1367. زراعت و اصلاح گیاهان علوفه ای. انتشارات دانشگاه تهران.

7-     کریمی، ه. 1368 . مرتع‌داری. انتشارات دانشگاه تهران.

8-       Hadad, N. and Tutwiler, R. 1998. Improvment of crop - Livestock integration systems in west Asia and North Africa. ICARDA, Aleppo, Syria.

Abd E1 Moneim, A. 1991. Forage legume and dryland pea improvment in annual report for legume program. ICARDA, Aleppo, Syria. pp: 182-201.