بررسی اثرات پایه‌های هیبرید مقاوم به سرطان طوقه و ریشه بر رشد و عملکرد دو رقم انگور تجاری در استان قزوین

نویسندگان

1 استادیار / مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی

2 مربی / مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین

چکیده

با هدف بررسی اثر هیبریدهای انگور مقاوم تا نسبتاً مقاوم به بیماری سرطان طوقه و مطالعه سازگاری پیوند، آلودگی نهال‌های پیوندی، القای مقاومت و برخی صفات کمی و کیفی دو رقم انگور تجاری پس از پیوند، آزمایش فاکتوریل با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار (20 نهال در هر تکرار)، طی 5 سال در ایستگاه تحقیقات انگور تاکستان انجام شد. نهال‌های پیوندی و غیر پیوندی از ارقام تجاری با مخلوطی از استرین­های بیماری‌زای آگروباکتریوم‌ تلقیح شدند. طی دو سال شدت بیماری روی نهال‌ها بررسی شد. جهت ارزیابی آلودگی عصاره نهال‌ها روی محیط‌های کشت D1 و NA انجام شد. درصد قلمه­های ریشه­دار، میزان ریشه­زایی، اندازه رشد، طول دوره رشد یک ساله، میزان موفقیت پیوند، اندازه رشد نهال‌ها، شدت آلودگی نهال‌ها پس از تلقیح، شروع باردهی و صفات کمی و کیفی انگور یادداشت گردید. تجزیه آماری با نرم افزار SPSS  انجام شد. نتایج نشان داد که دورگه‌ها از نظر صفات رویشی و مقاومت به بیماری پس از پیوند اختلاف دارند. از نظر تعداد قلمه‌های ریشه­دار، دورگه H2 برتر از بقیه بود، در حالی که دورگه H3 از لحاظ میزان ریشه­زایی و رشد شاخه‌ها برتر بود. همچنین دورگه H1 دوره رویشی بیشتری نسبت به سایر دورگه‌ها داشت. میزان موفقیت پیوند بین دورگه‌ها اختلاف نداشت ولی میزان رشد پیوندک‌ها روی آن‌ها با هم اختلاف داشت. گال‌زایی پس از تلقیح باکتری، به استثنای پیوند روی پایه‌های H4 و H6 با شدت‌های متفاوت دیده شد و القای باردهی در نهال‌های پیوند شده سریع‌تر بوده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


1-     اشکان، سید محمد.1374. بیماری‌های تاک. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. 245 صفحه.

2-     پیغامی، ابراهیم. 1372. بیماری‌های مهم درختان میوه. تبریز: انتشارات عمیدی تبریز. 148 صفحه.

3-     حاتمی، بیژن. 1370. راهنمای آزمایشات صحرایی در گیاه‌پزشکی. تهران: انتشارات نشر ارکان. 218 صفحه.

4-     دادگر، علی.1369. شناسایی و مطالعه انگورهای منطقه ارومیه. پایان نامه دوره کارشناسی ارشد باغبانی، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران.

5-   فاتحی پیکانی، حسین. 1376. بررسی سرطان طوقه مو در مناطق کرج و تاکستان. پایان نامه دوره کارشناسی ارشد گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی کرج، دانشگاه تهران.

6-     مظفر، احمد و حمید مهرآوران. 1373. بیماری‌های گیاهی، ارومیه: انتشارات دانشگاه ارومیه. 467 صفحه.

7-   محمود زاده، حسن. 1379. مطالعه و بررسی عوامل انتشار و نحوه خسارت باکتری عامل بیماری سرطان طوقه مو و انتخاب هیبریدها و ارقام مقاوم و روش‌های عملی جلوگیری از گسترش آن در موستان­های ایران. پایان نامه دوره دکتری باغبانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

8-     وزارت جهاد کشاورزی. آمارنامه کشاورزی. 1383. انتشارات معاونت آموزش و تجهیز نیروی انسانی.

9-       Burr, T.S., Bazzi, C., Sule, S., & Otten, L. 1998. Crown gall of grape: Biology of Agrobacterium vitis and the development of disease control strategies. Plant Disease, 82, 1288-1297.

10-   Chi, L., Hepuchao, C. & Chai, JH. 1997. The resistance of wild species in China to Agrobacterium tumefacifaciens. Acta Horticulture Sinicia, 24: 123-129.

11-   Clevland, G.L. & Goodman, R.N. 1986. A proposed basis for varietals differences in sensitivity of grapes to crown gall disease. Phytopathology, 76, 11170.

12-   Goodman, R.N., Grimm, R. & Frank, M. 1993. The influence of grape rootstock on crown gall infection process and on tumor development. American. Journal of Enology and Viticulture, 44 (1), 22-26.

13-   Stover, E. & Burr, T.J. (1998). The effects of rootstocks resistance to crown gall (Agrobacterium spp) on the susceptibility of scions grapevine. In Proceedings of International Symposium on Plant Phatology, November 18-19, 1998. Germany, 23-24.

14-   Szegedi, E. Karbuly, J. &  Kdeda, I. (1984). Crown gall resistance in East Asian Vitis species and their V. vinifera hybrids. Vitis, 23, 26-32.

15-   Szegedi, E. Korbuly, J. & Otten, L. (1989). Types of resistance of grapevine varieties to isolates of Agrobacterium tumefacifaciens biotype3. Physiological and Molecular plant pathology.35 (1), 35- 43.