تأثیر کاربرد کلرید سدیم و اسید جیبرلیک بر جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه در پنج گیاه دارویی

نویسندگان

1 استادیار گروه تولید و اصلاح نباتات/ دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

2 استادیار گروه تولید و اصلاح نباتات/ دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)

3 استادیار / مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین

چکیده

تأثیر کاربرد کلرید سدیم و اسید جیبرلیک بر جوانه‌زنی بذرها و رشد گیاهچه پنج گیاه دارویی مختلف (شوید، نعناع فلفلی، گشنیز، آویشن و بادرشبی)، در شرایط آزمایشگاهی، موردبررسی قرار گرفت. به این منظور غلظت‌های مختلفی از کلرید سدیم (05/0، 5/0 و 1 مول در لیتر) و اسید جیبرلیک (100، 200 و 300 قسمت در میلیون) به‌صورت تیمارهای جدا یا ترکیبی مورداستفاده قرار گرفت. دو تیمار 5/0 و 1 مول در لیتر محلول کلرید سدیم، به‌تنهایی و یا در ترکیب با تیمار اسید جیبرلیک، جوانه‌زنی همه گیاهان مورد بررسی را متوقف نمودند. بذر هر پنج گونه گیاهی در تیمارهای کاربرد محلول 05/0 مول در لیتر کلرید سدیم به‌تنهایی و یا در ترکیب با سطوح مختلف اسید جیبرلیک، به‌طور طبیعی جوانه‌زنی داشتند. محلول 05/0 مول در لیتر کلرید سدیم، درصد و سرعت جوانه‌‌زنی بذرهای شوید، نعناع فلفلی، گشنیز و آویشن را کاهش داد اما در گیاه بادرشبی سبب افزایش درصد و سرعت جوانه‌زنی گردید. محلول کلرید سدیم، کاهش اندازه ساقه­چه و ریشه­چه را در هر پنج گیاه سبب شد. با کاربرد اسید جیبرلیک درصد و سرعت جوانه­زنی و همچنین طول ساقه­چه و ریشه‌چه در همه گیاهان آزمایشی جز آویشن به‌طور معنی‌داری افزایش داشت. همچنین کاربرد همزمان اسید جیبرلیک با محلول کلرید سدیم، در بسیاری از تیمارهای مورد بررسی تأثیر بازدارنده کلرید سدیم بر جوانه‌زنی را کاهش داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


-Ali, Q., Abdullah, P., and Ibrar, M. 1998. Effects of some environmental factors on germination and growth of Plantago ovata Forsk. Pakistan Journal of Forestry, 38: 143-155.

-Baes, P.O., and Arechiga, M.R. 2007. Seed germination of Trichocereus terscheckii (Cactaceae): light, temperature and gibberellic acid effects. Journal of Arid Environment, 69: 169-176.

-Belaqziz, R., Romane, A., and Abbad, A. 2009. Salt stress effects on germination, growth and essential oil content of an endemic thyme species in Morocco (Thymus maroccanus Ball.). J. Appl. Sci. Res, 5: 858-863.

- Gulzar, S., and Khan, M.A. 2002. Alleviation of salinity-induced dormancy in perennial grasses. Biol. Plant, 45: 617-619.

- Hadi, N., Souri, M.K., and Omidbaigi, R. 2012. Effect of pre-sowing treatment with chilling and GA3 on seed germination of three medicinal plants. Journal of Horticultural Science, 25(4): 397-403.

- Khan, M.A., and Ungar, I.A. 1997. Alleviation of seed dormancy in the desert forb Zygophyllum simplex L. from Pakistan. Ann. Bot, 80: 395-400.

-Khan, M.A., and Ungar, I.A. 2000. Alleviation of salinity-enforced dormancy in Atriplex griffithii Moq. var. stocksii Boiss. Seed Sci. Technol, 28: 29-37.

-Khan, M.A., and Gulzar, S. 2003. Germination responses of Sporobolus ioclados, a saline desert grass. J. Arid Environ, 55: 453-464.

-Khan, M.A., Gul, B., and Weber, D.J.  2004. Action of plant growth regulators and salinity on the seed germination of Ceratoides lanata. Can. J. Bot, 82: 37-42.

-Kim, S.G., and Park, C.M.  2008. Gibberellic acid-mediated salt signaling in seed germination. Plant Signal Behav, 3: 877-879.

-Lin, C.C., and Kao, C.H. 1995. NaCl stress in rice seedlings, starch mobilization and the influence of gibberellic acid on seedling growth. Bot. Bull. Acad. Sin, 36: 169-173.

-Liopa-Tsakalidi1, A.,Zakynthinos, G., Varzakas, T., and Nickolaos Xynias, I. 2011. Effect of NaCl and GA3 on seed germination and seedling growth of eleven medicinal and aromatic crop. Journal of Medicinal Plants Research, 5(17): 4065-4073.

-Miceli, A., Moncada, A., and Danna, F. 2003. Effect of Water Salinity on Seeds-Germination of Ocimum basilicum L., Eruca sativa L. and Petroselinum hortense Hoffm. Acta Horti, 609: 365-370.

-Morgan, P. 1990. Effects of abiotic stresses on plant hormone systems.  In, Alscher R. G. and Cumming JR (eds) Stress responses in plants,  adaptation and acclimation mechanism. New York, Wiley-Liss. Phyton, pp: 113-146.

- Rajabian, T., Saboora, A., Hassani, B., and Hosseini, H.F. 2007. Effects of GA3 and chilling on seed germination of Ferula assa-foetida, as a medicinal plant. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 23(3): 391-404.

-Ritchie, S. and Gilroy, S. 1998. Gibberellins, regulating genes and germination. New Phytol, 140: 363-383.

- Shah, S.H. 2007. Effects of salt stress on mustard as affected by gibberellic acid application. Genetic Application on Plant Physiology, 33: 97-106.

-Singh, R., and Kundu, D.K. 2000. Soil salinity effect on germination of wheat (Triticum aestivum L.), castor (Ricinus communis), safflower (Carthamus tinctorius) and dill seed (Anethum graveolens) in Vertic Ustochrept of Bhal region of Gujarat. Indian J. Agric. Sci, 70: 559-560.

-Vicente, O., Boscaiu, M., Naranjo, M.A., Esrrelles, E., Bellss, J.M., and Soriano P. 2004. Responses to salt stress in the halophyte Plantago crassifolia (Plantaginaceae). Journal of Arid Environments, 58: 463-481.

 -Zapata, P.J., Serrano, M., Pretel, M.T., Amoros, A., and Botella, M.A. 2004 . Polyamines and ethylene changes during germination of different plant species under salinity. Plant Sci, 167: 781-788.

-Zhao, K.F., Li, M.L., and Liu, J.Y. 1986. Reduction by GA3 of NaCl-induced inhibition of growth and development in Suaeda ussuriensis. Austr. J. Plant Physiol, 13: 547-551.