بررسی عملکرد لاین های امیدبخش جوی بدون پوشینه در شرایط زارعین استان آذربایجان غربی

نویسندگان

1 استادیار/ مرکز تحقیقات

2 استادیار/ مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی

3 مربی پژوهشی/ مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل

چکیده

دستیابی به لاین‌های با پتانسیل عملکرد بالا و پایدار در شرایط زارعین و معرفی آنها به عنوان رقم جدید یکی از مهمترین مراحل معرفی یک رقم محسوب می­شود. به همین منظور این آزمایش با 7 تیمار و 3 تکرار و در دو مکان (نقده و ارومیه) در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی (RCBD) در سال زراعی 89-1388 در شرایط زارعین اجرا گردید. لاین­ها شامل  UH-12, EHBYT-C85-8, EHBYT-C85-4, EHBYT-C85-2, EHBYT-C83-16, EHBYT-C83-7 و رقم سلطان (شاهد) بودند. نتایج تجزیه واریانس مرکب داده­ها اختلاف آماری معنی­دار در سطح احتمال 1% برای عملکرد دانه، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته، پدانکل، طول سنبله اصلی، تعداد دانه در سنبله و شاخص برداشت برای لاین­ها نشان داد. مقایسه میانگین عملکرد دانه برتری لاین­های EHBYT-C83-7, EHBYT-C83-16 و EHBYT-C85-2 را به ترتیب با 6532، 7274 و 6642 کیلوگرم در هکتار نسبت به رقم سلطان (5334 کیلوگرم/هکتار) نشان داد. همبستگی ساده بین صفات نشانگر رابطه مثبت و معنی­دار عملکرد دانه با وزن هزار دانه، تعداد دانه در سنبله و عملکرد بیولوژیک بود. پایداری عملکرد دانه بر اساس واریانس درون تیماری لاین­های EHBYT-C85-2 و EHBYT-C85-8 را پایدارترین ژنوتیپ­ها نشان داد. تجزیه کلاستر لاین­ها را در چهار گروه دو کلاستر تک فردی و دو کلاستر چند فردی دسته­بندی کرد. رقم سلطان و لاین EHBYT-C83-16 در دو کلاستر تک فردی قرار گرفتند. لاین  EHBYT-C83-16 با برتری عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، وزن هزار دانه، تعداد دانه بیشتر در سنبله، و طول سنبله بلند در یک کلاستر جداگانه قرار گرفت. بقیه لاین­ها در کلاستر مشترک با رقم سلطان قرار گرفتند. نهایتاً با توجه به عملکرد بالا و پایداری عملکرد و سایر خصوصیات برتر زراعی دو لاین EHBYT-C83-16 و EHBYT-C85-2 جهت معرفی بعنوان لاین­های برتر شناسایی شدند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


1-     بی­نام. 1378. جو بدون پوشینه و امکان استفاده از آن در خوراک طیور. دفتر نباتات علوفه ای، معاونت زراعت، وزارت جهاد کشاورزی، 56 ص.

2-     سعیدی، ع. چوگان، ر. 1379. خلاصه ای از تحقیقات  و دستاوردهای مؤسسه اصلاح و تهیه نهال وبذر به مناسبت چهلمین سال تاسیس  مؤسسه  1339-1379. مؤسسه اصلاح و تهیه نهال وبذر .

3-     فرشادفر، ی. 1377. کاربرد ژنتیک کمی در اصلاح نباتات (ویرایش دوم). انتشارات طاق بستان. کرمانشاه. 381 صفحه.

4-     کریمی، ه. 1368.گیاهان زراعی. مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران .

5-     وهابزاده، م. نظری. ک. 1381. گزارش ماموریت به کشت و صنعت مغان و پارس و مرکز تحقیقات کشاورزی مغان . واحد پاتولوژی بخش تحقیقات غلات . موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر .

6-     یعقوب فر، ا. فضائلی، ح. 1378. تعیین انرژی زایی جو بدون پوسته در تغذیه طیور. مجله پژوهش و سازندگی، شماره 45، صفحات 123-122.

7-       Anonymous. 1997. Hull-less barley. Utilization seminar, proceedings. Red Deer. Alberta Agriculture, 70 p.

8-       Edney, M., Tkachuck, J. R. & Mac Gregor, A.W. 1992 .Nutrient composition of the hull- less barley  cultivar, condor, J. of the scarf food Agric. A: 4,451-459.   

9-       Ehdaei, B., and. Waines, J.G. 2003. 1RS translocation increases root biomass in Veery- type wheat isogenic lines and associates with grain yield. P. 693-695. In: N.P. Pogna (ed.). 10th proceed. 10th International Wheat Genetics Symposium, September 1-69. Vol.2 Paestum. Italy. S.I.M.I. Roma, Italy.

Feil, B. 1992. Breeding progress in small grain cereal: A comparison of old and modern cultivars. Plant Breeding. 108: 1- 10.