بررسی اثر غلظت‌های کلشی سین و زمان کاربرد آن بر ایجاد تتراپلوئیدی در انگور یاقوتی (Vitis vinifera Var.Yagoti)

نویسندگان

1 مربی / مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین

2 استادیار / مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین

3 مربی/ مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین

4 مربی / مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین

5 کارشناس / مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین

چکیده

افزایش عملکرد ارقام بی‌دانه و بزرگ‌تر شدن انــدازة حبه‌های آن از طریق پلی پلوئیدی ضروری به نظر می‌رسد. تعیین بهترین غلظت کلشی سین و مدت زمان کاربری آن، بررسی و مقایسه بیومتری بافت‌های دی پلوئید و اتوتتراپلوئید انگور یاقوتی، تهیه و تعیین کاریوتیپ کروموزومی انگور رقم یاقوتی دیپلوئید و تتراپلوئید و بررسی ساختار سیتولوژیکی قسمت‌های مختلف رویشی اهداف این بررسی بودند. این آزمایش در بهار 1389 در ایستگاه تحقیقات انگور تاکستان انجام شد. طرح در قالب بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار به صورت فاکتوریل اجرا گردید که فاکتور غلظت کلشی‌سین در 6 سطح (1/0، 3/0، 5/0، 7/0، 9/0، 1/1 درصد) و مدت زمان کاربری آن در 4 سطح (24، 48، 72 و 96 ساعت) همراه با شاهد بود. اعمال تیمارها بر روی جوانه­های باز نشده به طریقه پانسمان و تزریق در اوایل فروردین ماه انجام شد. 60 روز پس از اعمال تیمارها، از ساقه و برگ‌های تولید شده جدید،
نمونه­برداری و مطالعات بیومتری میکروسکوپی بر اساس اندازه­گیری ابعاد سلول­های محافظ روزنه، ابعاد سلول‌های اپیدرمی برگ و تعداد کلروپلاست موجود در سلول­های محافظ روزنه جهت اثبات تتراپلوئیدی انجام گرفت. پس از تجزیه واریانس و مقایسه میانگین تیمارها با شاهد به روش دانکن، کلشی‌سین با غلظت 9/0 و 1/1 درصد در 72 و 96 ساعت بهترین تیمار جهت ایجاد اتوتتراپلوئیدی به دست آمدند. سپس در پاییز همان سال از شاخه‌های اتوتتراپلوئید (تأیید شده به روش بیومتری) قلمه تهیه گردید. شمارش کروموزوم در ریشه­های قلمه‌ها انجام گرفت و تتراپلوئیدی در شاخه­های تیمارهای کلشی‌سین با غلظت 9/0 و 1/1 درصد در 72 و 96 ساعت نیز به اثبات رسید. مطالعه تشریحی گیاهان دیپلوئید و تتراپلوئید نیز توسط روش‌های متداول سلولی- بافت شناسی انجام گرفت. در ساختار تشریحی تفاوت قابل ملاحظه­ای در ساختمان سلولی دمبرگ، ساقه، برگ و ریشه در تیمارهای مختلف آزمایشی بین کلشی سین 9/0 و 1/1 درصد نسبت به شاهد و سایر تیمارها مشاهده شد که برتری سلول‌های اتوتتراپلوئیدی را نسبت به سلول‌های دیپلوئید نشان داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


1-     رسولی، ولی اله. 1386. ایجاد اتوتتراپلوئیدی القایی در انگور رقم بی‌دانه سفید. گزارش نهایی طرح تحقیقاتی. انتشارات سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی.

2-     عبدمیشانی، سیروس و شاه نجات بوشهری، ع. 1376. اصلاح نباتات تکمیلی. جلد اول. انتشارات نشر دانشگاهی. تهران. صفحه 205-207.

3-     ناظمیه، علی. 1372. بیولوژی مو. انتشارات دانشگاه تبریز. صفحه 89 – 111.

4-       Galiev,N. M. 1985. Producing polyploid grape forms by colchicine treatment, Azerbaidzhanskoi- SSR- Bioloyi- Cheskikh- Nauk, 4(14), 91-97.

5-       Heo, J.Y. Park, K.S. Yun, H.K. and Park, S.M. 2007. Degree of Abortion and Germination Percentage in Seeds Derived from Interploid Crosses between Diploid and Tetraploid Grape Cultivars. Crop husbandry. 48(2) p. 115-121

6-       Kuliev, V. M. 1991. Use of induced tetraploid forms in breeding grape, THIK, 2(7), 150-151.

7-       Law, C.N. , J.W. Snape, and A.J. Worland. 1980. Aneuploidy in wheat and its uses in genetic analysis. PP. 71 – 107. In F.G.H. lupton (ed.), wheat breeding. Chapman and Hall, London.

8-       Leyer, C. 1965. Increasing colchincine effectiveness in woody Plants with special references to fruit crop, Euphytical, 14(12), 293-295.

9-       Luo, Y. and Qiao, w. 1995. Study on the induction of a tetraploid mutant from diploid grape cultivar muscat Hambury by treatment with colchicine, S. C. Fruits, 25(8), 1-23.

10-   Luo,-Z-W; Zhang,-R-M; Kearsey,-M-J. 2004. Theoretical basis for genetic linkage analysis in autotetraploid species. Proceedings-of-the-National-Academy-of-Sciences-of-the-United-States-of-America. 101(18): 7040-7045.

11-   Motosugi, H. Okudo, K. Kataoka, D. and Naruo, T. 2007. Comparison of Growth Characteristics between Diploid and Colchicine-induced Tetraploid Grape Rootstocks. Journal of the Japanese Society for Horticultural Science. 2 (6) 25

12-   Okamoto, G. Hayashi, Y. and Hirano, K. 2002. Morphological Studies on the Development of Transmitting Tissues in Diploid and Tetraploid Grape Pistils. Journal of the Japanese Society for Horticultural Science. 71(1) 8-12

13-   Park, K.S. Yun, H.K. Suh, H.S. Jeong, S.B. Chung, K.H. Jun, J.H. Cho, H.M. and Kang, S.J. 2004. Breeding of a Black Table Grape Cultivar 'Heukgoosul' (Vitis sp.) with Large Berries and High Quality. Korean Journal of Horticultural Science and Technology. 22(4) p. 462-466 

14-   Syvertsen-JP; Lee-LS; Grosser-JW.  2000. Limitations on growth and net gas exchange of diploid and tetraploid Citrus rootstock cultivars grown at elevated CO2. Journal-of-the-American-Society-for-Horticultural-Science. 2000, 125: 2, 228-234; 35 ref.

15-   Todoro, I. and Dimitrov, B. 1974. A study of some in direct methods of determining ploidy in the variety Bulgar (vitis vinifera), Citation 1(3), 345- 346.

Yang, Li. Yang, W. Li, S. Wu, X. L. and Cao, J. 2007. In vitro embryo rescue culture of F-1 progenies from crosses between diploid and tetraploid grape varieties.  Plant Growth Regulation. 51 (1).